الشيخ الصدوق ( مترجم : گيلاني )
145
الخصال ( فارسي )
ترجمهء ( 972 ) روزه بر چهل گونه است - زهرى گفته : نزد امام على بن الحسين رفتم ، پرسيد از كجا مىآيى ؟ گفتم : از مسجد ، پرسيد آنجا چه گفتگوى مىكردى ؟ . گفتم : راجع به روزه . نظر من و ياران من متفق بر اين شد كه روزهء واجبى جز روزهء رمضان ديگر روزهيى نيست . گفت : چنين نيست . روزه بر چهل گونه است . ده از آن واجب است مانند وجوب رمضان . و ده از آن حرام است و چهارده گونه از آن تخيير براى مكلف است ميان روزه داشتن و گشودن آن . روزهء اذن بر سه گونه است : روزهء اذن ، روزهء اباحه روزهء سفر و بيمارى . گفتم : اينها را كه گفتى براى من توضيح ده . گفت : روزههاى واجب كه ده است از اين قرار است : ( يكم ) - روزهء رمضان . ( دوم ) - روزهء دو ماه پياپى كفارهء آنكه روزى از رمضان را عمدا بگشايد . ( سوم ) - روزهء دو ماه پياپى در قتل خطا بر آنكه بنده نيافت كه آزاد كند . چنان كه قرآن گفته : بر هر كه مؤمنى را به خطا كشد ، آزاد كردن بندهيى و ديهيى ست كه به خاندان مقتول بدهد ، چنان كه گفته : كسى كه بنده نيافت دو ماه پياپى روزه بدارد . ( چهارم ) - دو ماه پياپى در كفارهء ظهار به آنكه بنده نيافت كه آزاد كند واجب است دو ماه روزه گيرد . چنان كه در قرآن گفته : آنان كه زنان خويش را ظهار كنند آنگاه از گفتهء خويش بازگشتند پيش از آنكه با ايشان مباشرت كنند بندهيى آزاد سازند . اين براى آن بود كه پند گيرند ، خدا از كارهاى شما آگاه است . آنكه نيافت دو ماه پياپى پيش از آنكه با هم درآويزند روزه بدارد . ( پنجم ) - سه روز روزه در كفارهء سوگند براى آنكه نتواند خوراك دهد واجب است در قرآن گفته : آنكه كفارهء سوگند نيافت سه روز روزه بدارد . اين روزهها همه پياپىست و متفرقه نيست . ( ششم ) - روزهء سرتراشيدن در حال احرام حج براى رفع آزار واجب باشد ، چنان كه در قرآن گفته : هر كدام از شما بيمار باشد يا درد سر داشته باشد از روزه يا صدقه يا عبادت كفاره دهد به قسم تخيير و اگر روزه گيرد بارى سه روز است . ( هفتم ) - روزهء بدل قربانى حج تمتع كه واجب است بر آنكه قربانى نيافت روزه گيرد چنان كه در قرآن گفته : آنكه حج تمتع گزارد و آنچه ميسر گردد قربانى كنند و آنكه قربانى نيافت سه روز در حج و هفت روز در بازگشت به